Jaki rodzaj zjawiska desygnuje pojecie „władza”? Teorie władzy

Jaki rodzaj zjawiska desygnuje pojecie „władza”? Teorie władzy

W dzisiejszym wpisie postaram się przybliżyć zainteresowanym podstawowe teorie władzi i tradycje z jakich te teorie wynikają. Teorie wyjaśniające zagadnienie władzy odnoszą się do trzech tradycji.

W każdej z tych tradycji władza to nie konstrukcja umysłu, a fakt.  W każdej tradycji władza to produkt człowieka – istnieje nawet wtedy, gdy o nim nie myślimy. Jeśli ktoś mówi, że władza go nie obchodzi, to jest w błędzie, bo władza dotyczy nas wszystkich, my obchodzimy władzę :) (mimo, że brzmi to bardzo populistycznie :) i jakoś nieprawdziwie w obecnych czasach). Bo władza przenika wszystkie struktury zorganizowanego życia społecznego. Jest nami zainteresowana w każdym aspekcie naszego życia. Read the rest of this entry

Władza według Maxa Webera

Władza według Maxa Webera

Twórcą pierwszej, socjologicznej teorii władzy był Max Weber (1884-1920), prawnik, socjolog, politolog, ekonomista, religioznawca itd., i ta teoria, wyprzedziła jego czasy.

1) Władza tradycyjna – występowała już we wczesnym średniowieczu i w niektórych dzisiejszych społeczeństwach plemiennych, jest uświęcona wielowiekowym przestrzeganiem zwyczaju. Uzasadniała ona wyróżnioną pozycję władcy, który z kolei stał na straży jej przestrzegania.

2) Władza charyzmatyczna – opiera się na „osobistej zdolności jednostki podporządkowywania sobie ludzi oraz ich oddaniu i zaufaniu w stosunku do przywódcy”. Jest, więc to władza zindywidualizowana, władza, której nikt inny poza osobą obdarzoną charyzmą nie jest w stanie sprawować. Ten typ sprawowania władzy ma jednak charakter nietrwały (np. Wałęsa, Lepper). Prędzej czy później władza musi być „produkowana” przy pomocy biurokratycznej sprawności (zobacz także: przywódca charyzmatyczny).

3) Władza legalna – do jej sprawowania uprawniony jest każdy, kto działa w ramach przyznanych mu kompetencji, określonych przez obowiązujący porządek normatywny

Różne pojęcia władzy

Różne pojęcia władzy
  1. Władza jest stosunkiem społecznym, w którym jedna strona podejmuje decyzje o pewnym stanie rzeczy, a druga je realizuje w sposób zgodny z decyzją i pod kontrolą decydującego. (J.Szczepański)
  2. Władza polityczna – czyli uprawnienie do tworzenia prawa włącznie z karą śmierci i w konsekwencji ze wszystkimi pomniejszymi karami w celu określenia i zachowania własności a także użycia siły społeczności do wykorzystania tych praw, oraz w obronie wspólnoty przed zagrożeniem zewnętrznym to wszystko dla dobra publicznego. (John Locke)
  3. Władza polityczna – władza polityczna jako wszelka zorganizowana na zasadzie przymusu władza jednej grupy ludzi w stosunku do innej grupy ludzi. (Ujęcie marksistowskie)
  4. Władza polityczna – władza polityczna jako system stosunków społecznych zachodzących pomiędzy określonymi podmiotami, polegający na możliwości stosowania trwałego przymusu w celu zmuszenia drugiej strony do określonego postępowania. (Marek Żmigrodzki, Marek Chmaj)
  5. Władza polityczna – zdolność podporządkowywania sobie woli organów państwa jako zbiorowości o złożonej strukturze nazywana społeczeństwem obywatelskim. (Zjawisko częste w trakcie wyborów)
  6. Władza polityczna – władza polityczna, czyli możliwość podejmowania decyzji i kontrolowanie ich wykonania w sposobie uzyskiwania, chronienia i pomnażania dóbr publicznych oraz o sposobie i rozmaitych sposobach dystrybucji tych dóbr. (Pojęcie z encyklopedii politologii)

Czym jest władza

Czym jest władza

Władza to możność wywierania wpływu na jednostkę lub grupę w ich okoliczności życie przez kierunkowanie postępowania. Inaczej mówiąc jesteśmy zdolni do kierowania zachowaniami ludzkimi niezależnie od tego czy jest to zgodne z ich interesami i wolą.

Do XIX wieku pojęcie „władza” było oczywiste, nikt nie próbował go definiować, bo była naturalna i oczywista definicja: władza to prawo decydowania o kimś/czymś. Arystoteles koncentrował się na formach rządzenia, ale definicji władzy nie podał, uważał najwyraźniej że niewymaga się tej definicji, że to pojecie pierwotne. U Machiavellego też definicji władzy nie znajdziemy, wszyscy wiedzą czym władza jest. DopieroThomas Hobbes w Lewiatanie w 10 księdze zdefiniował władzę człowieka jako aktualną możliwość osiągania przyszłego, wyobrażonego sobie dobra.Dzielił też władzę na naturalną i instrumentalną. Prawdziwy problem wyjaśniania pojęcia władzy pojawił się wraz z rozwojem nauk społecznych.

Według klasycznej definicji Maxa Webera, władza to dowolna możliwość wykonywania własnej woli w ramach danych stosunków społecznych bez względu na sprzeciw i na to, na czym ta możliwość się opiera.

Read the rest of this entry